Sữa đậu nành là một trong những loại thức uống có nguồn gốc thực vật phổ biến, được làm từ hạt đậu nành và chứa nhiều dưỡng chất như protein thực vật, chất béo không bão hòa, carbohydrate, chất xơ cùng một số vitamin và khoáng chất.
Tuy nhiên, từ lâu vẫn tồn tại quan niệm cho rằng nam giới uống sữa đậu nành có thể bị “nữ hóa”, giảm testosterone, yếu sinh lý hoặc thậm chí vô sinh. Những lo ngại này chủ yếu xuất phát từ isoflavone – một nhóm hợp chất tự nhiên có trong đậu nành.
Vậy thực tế nam giới có nên uống sữa đậu nành không?
Nam giới hoàn toàn có thể sử dụng sữa đậu nành
Nhìn chung, nam giới có thể đưa sữa đậu nành và các thực phẩm từ đậu nành vào chế độ ăn uống nếu phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của bản thân.
Isoflavone trong đậu nành thường được gọi là “estrogen thực vật” vì có cấu trúc tương tự estrogen. Tuy nhiên, isoflavone không phải là estrogen của cơ thể và hoạt động trong cơ thể theo cách khác. Việc tiêu thụ đậu nành ở mức thông thường không đồng nghĩa với việc cơ thể nam giới sẽ tăng estrogen hoặc trở nên nữ tính.
Các nghiên cứu trên nam giới cũng chưa cho thấy việc sử dụng đậu nành trong chế độ ăn thông thường làm suy giảm đáng kể testosterone hoặc gây ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản.
Uống sữa đậu nành có làm nam giới bị nữ hóa không?
Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về đậu nành.
Mặc dù isoflavone có khả năng tương tác với các thụ thể estrogen, điều đó không có nghĩa chúng hoạt động giống hệt hormone estrogen trong cơ thể người. Vì vậy, việc uống sữa đậu nành không khiến nam giới tự nhiên phát triển các đặc điểm nữ tính.
Nói cách khác, không có cơ sở để cho rằng một người đàn ông uống sữa đậu nành ở mức hợp lý sẽ bị “mất nam tính” chỉ vì loại đồ uống này có chứa isoflavone.
Sữa đậu nành có gây vô sinh hoặc ảnh hưởng đến tinh trùng không?
Đây cũng là vấn đề được nhiều nam giới quan tâm, đặc biệt là những người đang có kế hoạch sinh con.
Các nghiên cứu được thực hiện trên nam giới cho đến nay nhìn chung không cho thấy mối liên hệ rõ ràng giữa việc sử dụng đậu nành ở mức thông thường với tình trạng vô sinh nam.
Một số nghiên cứu đã đánh giá các yếu tố liên quan đến khả năng sinh sản như số lượng, nồng độ, hình dạng và chất lượng tinh trùng cũng như hormone sinh dục nam. Kết quả của nhiều nghiên cứu không ghi nhận sự thay đổi đáng kể do việc sử dụng đậu nành.
Do đó, không nên mặc định rằng uống sữa đậu nành sẽ làm giảm chất lượng tinh trùng hoặc khiến nam giới bị vô sinh.
Tuy nhiên, điều này cũng không có nghĩa sữa đậu nành là một loại thực phẩm có tác dụng điều trị vô sinh. Khả năng sinh sản chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như tuổi tác, cân nặng, chế độ ăn, giấc ngủ, stress, bệnh lý, thuốc đang sử dụng và lối sống.
Những lợi ích của sữa đậu nành đối với nam giới
1. Bổ sung protein thực vật
Đậu nành là nguồn protein thực vật có giá trị dinh dưỡng tương đối cao. Protein cần thiết cho quá trình duy trì và phát triển cơ bắp, phục hồi các mô và nhiều hoạt động khác của cơ thể.
Vì vậy, sữa đậu nành có thể là một lựa chọn bổ sung protein trong chế độ ăn đa dạng, đặc biệt đối với những người muốn sử dụng thêm thực phẩm có nguồn gốc thực vật.
2. Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Đậu nành chứa protein thực vật và chất béo không bão hòa. Khi được sử dụng thay thế một số thực phẩm giàu chất béo bão hòa trong chế độ ăn, các sản phẩm từ đậu nành có thể góp phần cải thiện hồ sơ cholesterol.
Tuy nhiên, không nên xem sữa đậu nành là phương pháp duy nhất để phòng ngừa bệnh tim mạch. Chế độ ăn tổng thể, vận động thể chất, cân nặng và các yếu tố sức khỏe khác cũng rất quan trọng.
3. Hỗ trợ hệ xương và cơ bắp
Sữa đậu nành cung cấp protein và một số khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Nếu lựa chọn sản phẩm được bổ sung canxi và vitamin D, đây cũng có thể là một nguồn đóng góp vào nhu cầu dinh dưỡng cho xương.
4. Có thể hỗ trợ kiểm soát chế độ ăn và đường huyết
Đậu nành có hàm lượng protein tương đối cao và thường có chỉ số đường huyết thấp hơn nhiều loại đồ uống chứa nhiều đường. Tuy nhiên, tác động thực tế còn phụ thuộc vào loại sữa đậu nành được sử dụng.
Sữa đậu nành không đường sẽ khác đáng kể về lượng đường và năng lượng so với các sản phẩm được thêm nhiều đường.
5. Có lợi cho sức khỏe tuyến tiền liệt
Một số nghiên cứu quan sát cho thấy chế độ ăn có chứa đậu nành có thể liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh lý, trong đó có bệnh tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, đây là mối liên hệ được nghiên cứu về mặt dinh dưỡng và không nên hiểu rằng uống sữa đậu nành có thể chắc chắn ngăn ngừa ung thư tuyến tiền liệt.
Nam giới nên uống bao nhiêu sữa đậu nành?
Không có một lượng sữa đậu nành cố định phù hợp với tất cả nam giới.
Có thể sử dụng ở mức vừa phải và xem đây là một phần của chế độ ăn đa dạng thay vì uống quá nhiều với suy nghĩ càng nhiều càng tốt.
Khi lựa chọn sản phẩm, nên chú ý thành phần dinh dưỡng, đặc biệt là lượng đường. Sữa đậu nành không đường thường là lựa chọn phù hợp hơn nếu muốn hạn chế lượng đường bổ sung trong khẩu phần.
Điều quan trọng không phải là phải loại bỏ hoàn toàn đậu nành khỏi chế độ ăn vì lo sợ vô sinh, mà là duy trì khẩu phần cân đối và đa dạng.
Một số lưu ý khi sử dụng sữa đậu nành
Nên sử dụng sản phẩm được chế biến đúng cách. Đậu nành sống hoặc sữa đậu nành chưa được xử lý, nấu chín đầy đủ có thể chứa những thành phần gây khó chịu cho hệ tiêu hóa. Vì vậy, nếu tự nấu sữa đậu nành, cần đảm bảo đậu được chế biến và đun chín kỹ.
Không nên bảo quản sữa tùy tiện trong thời gian dài. Sữa đậu nành đã chế biến cần được bảo quản phù hợp để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và biến chất.
Không cần kiêng sữa đậu nành chỉ vì là nam giới. Nếu không có chống chỉ định hoặc dị ứng với đậu nành, nam giới có thể sử dụng loại thực phẩm này như một phần của chế độ ăn.
Chú ý lượng đường trong sản phẩm. Một số loại sữa đậu nành đóng chai hoặc pha sẵn có thể chứa khá nhiều đường. Nếu uống thường xuyên, nên ưu tiên sản phẩm có lượng đường phù hợp.
Không nên dùng sữa đậu nành để thay thế hoàn toàn các nhóm thực phẩm khác. Cơ thể cần nhiều nguồn protein, chất béo, carbohydrate, vitamin và khoáng chất khác nhau.
Kết luận
Nam giới có thể uống sữa đậu nành và không cần tránh loại thức uống này chỉ vì lo ngại bị nữ hóa hoặc vô sinh.
Isoflavone trong đậu nành là hợp chất có nguồn gốc thực vật, không phải estrogen của con người. Các bằng chứng nghiên cứu hiện có không cho thấy việc sử dụng đậu nành ở mức thông thường gây giảm testosterone, làm thay đổi đặc điểm giới tính nam hoặc gây vô sinh.
Sữa đậu nành còn cung cấp protein thực vật và nhiều dưỡng chất, đồng thời có thể là một phần của chế độ ăn hướng tới sức khỏe tim mạch, xương khớp và chuyển hóa.
Điều quan trọng là sử dụng với lượng phù hợp, lựa chọn sản phẩm có thành phần dinh dưỡng hợp lý, hạn chế loại quá nhiều đường và kết hợp với chế độ ăn đa dạng, vận động thường xuyên cùng lối sống lành mạnh.