TTND.TS.BS.CKII Phan Thị Xuân là bác sĩ chuyên sâu trong lĩnh vực hồi sức cấp cứu, hồi sức tích cực và chống độc, với hơn 30 năm hoạt động trong ngành y. Hiện bác sĩ đảm nhiệm đồng thời vị trí Trưởng khoa Hồi sức tích cực – Chống độc và Trưởng khoa Cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.
Trong quá trình hành nghề, bác sĩ Phan Thị Xuân có thời gian dài làm việc tại Bệnh viện Chợ Rẫy, trực tiếp tham gia điều trị những trường hợp bệnh nặng, nguy kịch và các tình huống cấp cứu phức tạp. Bên cạnh công tác điều trị, bác sĩ còn tham gia đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển kỹ thuật hồi sức và hỗ trợ chuyển giao chuyên môn cho các cơ sở y tế.
Quá trình đào tạo
Sau khi tốt nghiệp bác sĩ đa khoa hệ nội tại Đại học Y Dược TP.HCM năm 1989, bác sĩ Phan Thị Xuân được tuyển chọn vào chương trình đào tạo bác sĩ nội trú.
Quá trình học tập và đào tạo chuyên môn của bác sĩ gồm:
- 1989: Tốt nghiệp Bác sĩ đa khoa hệ nội, Đại học Y Dược TP.HCM.
- 1993: Hoàn thành chương trình Bác sĩ nội trú tại Đại học Y Dược TP.HCM.
- 1998: Tốt nghiệp Thạc sĩ Y học.
- 2008: Hoàn thành đào tạo Chuyên khoa II Hồi sức cấp cứu.
- 2019: Nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Thận – Tiết niệu tại Đại học Y Dược TP.HCM.
Quá trình đào tạo kéo dài nhiều năm giúp bác sĩ xây dựng nền tảng chuyên môn ở cả hồi sức cấp cứu, điều trị người bệnh nặng và các vấn đề liên quan đến suy chức năng cơ quan, đặc biệt trong môi trường hồi sức tích cực.
Quá trình công tác
Sau khi hoàn thành đào tạo bác sĩ nội trú năm 1993, bác sĩ Phan Thị Xuân bắt đầu công tác tại Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy.
Các mốc công tác chính gồm:
- 1989 – 1993: Bác sĩ nội trú tại Đại học Y Dược TP.HCM.
- 1993 – 2003: Bác sĩ điều trị tại Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy.
- 2003 – 2014: Phó trưởng Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy.
- 2014 – 2021: Trưởng Khoa Hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy.
- Từ tháng 9/2021: Trưởng Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc và Trưởng Khoa Cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.
Trong thời gian làm việc tại Bệnh viện Chợ Rẫy, bác sĩ có khoảng 18 năm đảm nhiệm vai trò quản lý tại Khoa Hồi sức cấp cứu. Công việc tập trung vào cấp cứu và điều trị người bệnh trong tình trạng nguy kịch, đồng thời phát triển các phương pháp hồi sức hiện đại.
Lĩnh vực chuyên môn
Chuyên môn của bác sĩ Phan Thị Xuân tập trung vào những lĩnh vực đòi hỏi năng lực xử trí cấp cứu và hồi sức chuyên sâu, gồm:
- Cấp cứu người bệnh trong các tình huống tai nạn, thảm họa và ngộ độc hàng loạt.
- Hồi sức và chăm sóc người bệnh nặng có nguy cơ suy giảm hoặc mất các chức năng sống.
- Chẩn đoán và điều trị trong hồi sức tích cực.
- Thực hiện các thủ thuật và quy trình cấp cứu, hồi sức.
- Điều phối và phối hợp xử trí các tình huống cấp cứu khẩn cấp trong bệnh viện.
- Hội chẩn với các bệnh viện tuyến cuối trong những trường hợp phức tạp.
- Đào tạo chuyên môn, nghiên cứu khoa học và hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới.
Một trong những hướng chuyên môn nổi bật trong quá trình công tác của bác sĩ là hồi sức người bệnh nặng bằng các kỹ thuật hỗ trợ chức năng cơ quan, trong đó có lọc máu và oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể (ECMO).
Đóng góp trong phát triển kỹ thuật hồi sức
Bác sĩ Phan Thị Xuân tham gia nghiên cứu và triển khai nhiều kỹ thuật hồi sức hiện đại. Trong đó đáng chú ý là việc ứng dụng ECMO, một phương pháp sử dụng hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể để hỗ trợ trao đổi khí và/hoặc chức năng tuần hoàn cho những người bệnh suy hô hấp hoặc suy tuần hoàn rất nặng.
Kỹ thuật này được triển khai tại Bệnh viện Chợ Rẫy và sau đó được chuyển giao cho một số cơ sở y tế khác tại TP.HCM cũng như các tỉnh phía Nam.
Bên cạnh ECMO, bác sĩ còn tham gia nghiên cứu về lọc máu, thay thế thận liên tục, tổn thương thận cấp, thông khí bảo vệ phổi, suy đa cơ quan, huyết khối và nhiều vấn đề thường gặp ở người bệnh hồi sức tích cực.
Nghiên cứu khoa học
Một trong những công trình đáng chú ý trong sự nghiệp nghiên cứu của bác sĩ là đề tài cấp Nhà nước:
“Nghiên cứu ứng dụng các kỹ thuật lọc máu hiện đại trong hồi sức cấp cứu bệnh nhân nặng và ứng phó với một số dịch bệnh nguy hiểm”, được thực hiện trong giai đoạn 2011 – 2013.
Công trình này sau đó được trao Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ và được ứng dụng trong thực tế điều trị.
Ngoài đề tài trên, bác sĩ còn tham gia các nghiên cứu liên quan đến:
- Vai trò của NGAL huyết tương trong dự đoán tổn thương thận cấp.
- Các yếu tố nguy cơ tổn thương thận cấp ở bệnh nhân hồi sức.
- Điều trị thay thế thận liên tục.
- Thẩm tách máu lưu lượng thấp kéo dài (SLED).
- ECMO trong điều trị các bệnh lý tim mạch và hô hấp nặng.
- Các yếu tố tiên lượng ở người bệnh sử dụng ECMO.
- Biến chứng chảy máu ở bệnh nhân ECMO.
- Dẫn lưu thất trái trong quá trình hỗ trợ tuần hoàn bằng ECMO.
- Tăng áp lực ổ bụng ở bệnh nhân viêm tụy cấp nặng.
- Theo dõi và kiểm soát chống đông ở bệnh nhân trưởng thành đang được hỗ trợ bằng ECMO.
- Các vấn đề về nhiễm khuẩn và thuốc kháng sinh trong hồi sức tích cực.
Danh mục công trình của bác sĩ được công bố trên các ấn phẩm y khoa trong nước và quốc tế, trải dài từ đầu những năm 2000 đến ít nhất năm 2021.
Hoạt động chuyên môn và đào tạo
Không chỉ trực tiếp điều trị, bác sĩ Phan Thị Xuân còn tham gia đào tạo và phát triển chuyên môn trong lĩnh vực hồi sức cấp cứu.
Bác sĩ là thành viên Ban Chấp hành Hội Hồi sức cấp cứu và Chống độc Việt Nam, đồng thời giữ vai trò Phó Chủ tịch Liên chi hội Hồi sức cấp cứu thuộc Hội Y học TP.HCM.
Các hoạt động chuyên môn bao gồm đào tạo nhân viên y tế, nghiên cứu khoa học, hội chẩn những trường hợp nặng và hỗ trợ phát triển chuyên môn hồi sức cho các cơ sở y tế tuyến dưới.
Danh hiệu và giải thưởng
Trong quá trình công tác, bác sĩ Phan Thị Xuân được trao nhiều danh hiệu và hình thức khen thưởng.
Một số mốc đáng chú ý:
- 2015: Nhận Bằng khen cấp Bộ vì thành tích trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2010–2014.
- 2016: Nhận Bằng khen cấp Bộ vì thành tích trong công tác điều phối và ghép tạng năm 2015.
- 2017: Được trao Huân chương Lao động hạng Ba.
- 2017: Công trình nghiên cứu về ứng dụng kỹ thuật lọc máu hiện đại trong hồi sức cấp cứu được trao Giải thưởng Nhà nước về Khoa học và Công nghệ.
- 2019: Nhận Bằng khen của Bộ Y tế.
- 2020: Được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân và nhận Bằng khen của Bộ Y tế, trong đó có ghi nhận những đóng góp trong công tác phòng, chống đại dịch COVID-19.
Một số công trình và bài báo tiêu biểu
Danh mục nghiên cứu được công bố trong nhiều năm, với các chủ đề chủ yếu xoay quanh hồi sức tích cực, suy hô hấp, tổn thương thận cấp, ECMO, lọc máu và điều trị người bệnh nặng.
Một số công trình tiêu biểu có thể kể đến nghiên cứu về:
- Ngộ độc khí do cháy nhà.
- Hội chứng nguy ngập hô hấp cấp và các yếu tố tiên lượng.
- Thông khí bảo vệ phổi ở bệnh nhân suy hô hấp cấp.
- Điều trị thay thế thận liên tục ở người bệnh hậu sản suy đa cơ quan.
- Ứng dụng ECMO.
- Tổn thương thận cấp ở bệnh nhân hồi sức sử dụng colistin.
- Giá trị của NGAL trong dự đoán tổn thương thận cấp.
- Nhiễm nấm Candida trong máu.
- Huyết khối tĩnh mạch sâu ở bệnh nhân hồi sức.
- SLED ở bệnh nhân tổn thương thận cấp.
- ECMO trong điều trị cứu vãn viêm cơ tim cấp.
- Tiên lượng tử vong ở bệnh nhân sử dụng VA-ECMO.
- Các biến chứng xuất huyết trong quá trình ECMO.
- Hỗ trợ giảm tải thất trái khi sử dụng VA-ECMO.
- Tăng áp lực ổ bụng ở bệnh nhân viêm tụy cấp nặng.
Một số nghiên cứu còn được đăng tải trên các tạp chí y khoa quốc tế, cho thấy hoạt động nghiên cứu của bác sĩ không chỉ giới hạn trong phạm vi các ấn phẩm chuyên ngành trong nước.
Vai trò hiện nay
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, bác sĩ Phan Thị Xuân phụ trách đồng thời Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc và Khoa Cấp cứu. Công việc hiện nay tập trung vào xử trí các tình huống cấp cứu, điều trị người bệnh nặng, tổ chức hoạt động hồi sức tích cực, phối hợp hội chẩn và phát triển chuyên môn trong bệnh viện.
Với nền tảng đào tạo từ bác sĩ đa khoa, bác sĩ nội trú, thạc sĩ, chuyên khoa II đến tiến sĩ, cùng quá trình làm việc lâu năm tại Bệnh viện Chợ Rẫy và hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, hồ sơ chuyên môn của bác sĩ Phan Thị Xuân tập trung rõ vào hồi sức cấp cứu, hồi sức tích cực, chống độc, ECMO, lọc máu và điều trị người bệnh nguy kịch.